أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

395

قانون ( فارسى )

نسخه : بيمار جوش درآورده سه روز متوالى هر روز به وزن يك درهم الوا تناول كند و يا روز اول نيم درهم ، روز دوم يك درهم و روز سوم يك درهم و نيم الوا تناول كند ، كه جمعا سه روز پياپى مىشود . همچنين الوا يا رطوبت لزج و چسبان الواى تر را بر دهانهء جوش بمالد . اين بر جوش ماليدن الوا در سرآغاز پيدايش جوش نيز مفيد است . اگر جوش از الوا بازنگشت و بيرون جست ، بهتر آن است اندام جوش‌زده را دارو گذارند و باندپيچى كنند و كم‌كم باند را به آرامى پيچ دهند تا كليه جوشهاى آن اندام بدون انقطاع و بدون فاصله انداختن بيرون آيند . بهترين چيزى كه بشود بر اندام جوش‌زده گذارند و باندپيچى كنند ، قطعه‌اى سرب است . سنگينى قطعهء سربى جوشى را از درون به بيرون جذب مىكند و آرام امّا بدون فاصلهء زياد زمانى همگى جوشها بيرون مىآيند . يكى ديگر از وسايلى كه بيرون آمدن جوش را آسان‌تر مىكند آن است كه به وسيلهء پاشيدن آب گرم و لعابهاى سردىبخش و روغنهاى دارويى نرم‌كننده و سردمزاج و داراى حرارت لطيف و امثال آنها ، اندام جوش‌زده را تنك و كم‌مايه و متخلخل گردانند ، كه راه خروج بر جوشها آسان گردد . ممكن است جوش باز از بيرون آمدن سرپيچى كند ؛ در اين حالت روغن خيرى يا بهتر از آن روغن زنبق و يا بهتر از آنها روغن بان را بر اندام جوش‌زده مالند . مرهم زفت را بر اندام استعمال كنند . اگر حدس زدى كه شق كردن با نشتر جوش را ريشه‌كن مىكند و ديدى كه مانعى در راه نيست ، آن را شق كن و جوش را بيرون كش ! اگر ديدى كه وسيلهء دارو جوش جذب نمىشود و شق كردن و عمل كردن نيز امكان‌پذير نيست ، وسيلهء روغن حيوانى جوش را متعفن كن ! كه از اثر روغن حيوانى جوشها هرچند كه باشند همگى متعفن مىشوند و بيرون مىآيند . در هر حال نبايد به هيچ وجه داروهاى تندمزاج را به كار برى ؛ ممكن است از اثر داروهاى تندمزاج جوش به جوش خوره‌اى تبديل شود . اگر جوش در مرحلهء پايانى است و از مراحل اوليه گذشته است ، كم‌كم و مداوم اندام جوش‌زده را وسيلهء نمك ماساژ ده و يا قسمت عقبى جوشها را به آرامى با نمك ماساژ ده و آنگاه سر جوش را آرام بگير و تمامى آن را بيرون بكش ! بويژه اگر از سمت دنبالهء جوشها با فاصله‌اى پوست را شق كنى و ميل جراحى را به زير پوست فرو كنى و دنبالهء جوش را به بالا هول دهى و هر باره جاى بيرون كشيده را وقت بيرون آمدن ، كم‌كم و مداوم با نمك مسح كنى و اين عمل را ادامه دهى همهء جوشها بيرون مىآيند . اگر دنبالهء كرم اساى جوش قطع شود و در زير پوست بماند ، ناگزير بايد نشتر بزنى و پوست را شق كنى و بيرونش بياورى . مگر اينكه راهى بيابى كه بتوانى دوباره دنبالهء بريده شده را به